De bedoeling van straffen en strafrechtelijke interventies is om mensen die een delict hebben gepleegd te laten stoppen met recidiveren, met het plegen van nieuwe delicten. Dit congres gaat over recidive, maar vooral over de vraag of en hoe recidive is te voorkómen. Daar is al veel onderzoek naar gedaan en er zijn legio publicaties over. Maar de realiteit is dat recidive daardoor niet is uitgebannen. Nog steeds recidiveert een 48 % van de ex-gedetineerden binnen twee jaar en betreft zo’n 70% van de strafzaken recidive, hetgeen bij elkaar een enorme belasting betekent van het penitentiaire systeem en de Rechterlijke Macht.
De vraag of een ex-gedetineerde zal kunnen stoppen met crimineel gedrag is niet gemakkelijk te beantwoorden. Alleen de wetenschap dat bijna niemand beter wordt van gevangenisstraf is niet voldoende om criminaliteit, recidive en het gevangenhouden van mensen te verminderen. Het hangt van verschillende factoren af maar het heeft ook een relatie met de vraag hoe detentie op dit moment wordt vorm gegeven; hoe zinvol deze kan worden gemaakt. Het is daarnaast behalve afhankelijk van individuele kenmerken van de gedetineerde en wetenschappelijke- en praktijkkennis ook verbonden met maatschappelijke en politieke ontwikkelingen: hoe worden delictgedrag en recidive beschouwd, hoeveel budget heeft de samenleving over voor het verminderen hiervan?
Een goede re-integratie van justitiabelen is een basisvoorwaarde voor recidivebeperking. Re-integratie is gericht op maximale autonomie voor de justitiabele, waarbij goede zorg en begeleiding wordt verleend terwijl tegelijkertijd de veiligheid van de omgeving wordt beschermd. Op dit congres en in het daarbij te ontvangen boek zal worden ingegaan op de omvang van recidive, maar vooral ook op de vraag hoe recidive kan worden beperkt. Diverse omstandigheden die recidive kunnen bevorderen (zoals financiële problemen/schulden), afwezigheid van de juiste nazorg (zoals bijvoorbeeld bij kort gestraften) zullen worden besproken.
Een belangrijke component van het congres en het boek betreft natuurlijk het terugdringen van recidive door middel van passende en zinvolle detentie, reclassering, (overige)forensische zorg en methodische aspecten en specifieke (gedrags)interventies.
Op dit tweede Recidivecongres worden diverse achtergronden en hulpmiddelen besproken, die professionals kunnen ondersteunen bij het richting geven aan verandering, zowel in het denken als in het handelen van de ex-gedetineerde. Maar niet alleen het denken en handelen van de ex-gedetineerde, zeker ook het handelen van de professional en reflectie op diens handelen komen op dit congres aan de orde.
